Dla początkujących

Bitcoin SV w prostych słowach

Bitcoin SV (w skrócie BSV) to cyfrowa gotówka: możesz ją wysłać każdemu niemal natychmiast, bez banku, za ułamek grosza. Tutaj dowiesz się, jak to działa i co znaczą słowa, na które natrafisz.

Zacznij od początku Słowniczek

Około 10 minut czytania. Nie potrzebujesz żadnej wcześniejszej wiedzy.

BTwój portfelPrzykład

199 sat

Prezent+500 sat

Płatność−300 sat

Opłata za transakcję−1 sat

W skrócie

Bitcoin to cyfrowa gotówka. Wysyłasz go bezpośrednio osobie, dla której jest przeznaczony. Nie ma między wami banku.
Bitcoin SV (BSV) to jedna z wersji bitcoina. Powstał po to, by płacić tanio i szybko, nawet bardzo małe kwoty.
Sat to drobne bitcoina. 1 bitcoin = 100 000 000 sat.
Portfel zarządza twoimi pieniędzmi. Każdy portfel ma tajny klucz: kto ma klucz, ten jest właścicielem pieniędzy.
Każda płatność trafia do publicznej księgi. To jest blockchain. Każdy może ją sprawdzić, ale twojego nazwiska w niej nie ma.

1Czym jest bitcoin?

Pieniądze, które istnieją tylko w internecie i nie potrzebują banku.

Gdy dajesz komuś gotówkę, nikt nie stoi między wami. Bitcoin robi to samo w internecie: ty wysyłasz, druga osoba odbiera. Nie potrzeba konta w banku, zgody ani godzin otwarcia.

W banku to bank prowadzi rejestr, kto ile ma pieniędzy. W bitcoinie robi to publiczna księga, którą wspólnie prowadzi i sprawdza wiele komputerów na całym świecie. Nikt nie może jej sam przepisać.

Bitcoinów nigdy nie może być więcej niż 21 milionów. Tej zasady pilnuje sam system, więc nikt nie może „dodrukować” ich według własnego uznania.

Skąd się wziął?

Plan bitcoina opublikował w 2008 roku ktoś posługujący się nazwiskiem Satoshi Nakamoto, pod tytułem „Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System”. Sieć ruszyła w styczniu 2009 roku. Kim jest Satoshi, do dziś nie wiadomo.

2Czym jest Bitcoin SV?

Pierwotna idea bitcoina wprowadzona w życie: szybka, tania cyfrowa gotówka, z której może korzystać każdy.

Z biegiem lat powstał spór o to, w którą stronę bitcoin powinien się rozwijać. Spór dwa razy zakończył się podziałem, dlatego dziś nazwę bitcoin noszą trzy znane waluty:

Nazwa	Symbol	Osobno od	Główny cel
Bitcoin	BTC	2009	Przechowywanie wartości, „cyfrowe złoto”
Bitcoin Cash	BCH	sierpień 2017	Płatności
Bitcoin SV	BSV	listopad 2018	Tanie płatności i przechowywanie danych na dużą skalę

SV to skrót od „Satoshi Vision” („wizja Satoshiego”). Nazwa mówi, że BSV chce pozostać wierny pierwotnemu planowi: elektronicznej gotówce, z której może korzystać każdy.

Wspólna przeszłość, trzy gałęzie

Trzy waluty mają tę samą przeszłość. Do 2017 roku istniał tylko jeden bitcoin z jedną księgą. Księga BSV nadal zawiera wszystkie bloki, od pierwszego z 2009 roku. BSV ma więc tę samą historię bitcoina co dwie pozostałe; po prostu ma dziś mniej zwolenników.

To jak trzy gałęzie młodego drzewka owocowego, które dopiero co zasadzono. Czas i ogrodnik zdecydują, która gałąź w końcu stanie się drzewem. Równie dobrze może się okazać, że to mała gałąź wyda najwięcej i najsmaczniejszych owoców.

Jakie są jego mocne strony?

Praktycznie natychmiastPłatność dociera w sekundę lub dwie. Bez kolejek i bez dni roboczych.

Prawie za darmoPrzelew kosztuje ułamek grosza. Dlatego warto wysyłać nawet kilka sat.

Radzi sobie z ogromnym ruchemNie ma ciasnego limitu rozmiaru bloku. Powstawały już bloki wielkości gigabajtów, a w niektóre dni sieć przetwarzała dziesiątki milionów transakcji.

Przewidywalne zasadyPodstawowe zasady są ustalone i nie zmieniają się pod wpływem kaprysu. Kto na nim buduje, może planować długoterminowo.

Więcej niż pieniądzeW transakcji można zapisać dane. Dzięki temu księga przydaje się też do dowodów, znaczników czasu i rejestrów.

Dla każdegoNie potrzeba konta w banku, zgody ani rejestracji. Wystarczy telefon lub przeglądarka.

Dlaczego rozmiar bloku ma znaczenie? Bloki BTC wciąż są ograniczone do mniej więcej 1 megabajta rozmiaru bazowego, więc mieści się w nich niewiele transakcji, a opłaty są wyższe. To trochę jak trzymanie się dyskietki mimo całego postępu w przesyłaniu danych i informatyce. BSV zniósł ten limit: blok może być tak duży, jak trzeba.

Do czego można go używać?

Płatności w internecie, nawet kilka sat: za artykuł, piosenkę, funkcję.
Napiwki i prezenty, bez pośrednika, jednym dotknięciem.
Przesyłanie pieniędzy w dowolne miejsce na świecie, tak szybko i tanio jak do sąsiada.
Bilety, kupony, punkty lojalnościowe, których nie da się podrobić.
Dowód: pokazuje, kiedy dokument istniał i że od tamtej pory się nie zmienił.
Płatności między maszynami, na przykład na stacji ładowania albo za parking.

Więcej w sekcji Do czego jeszcze się przydaje?

Ważne: to trzy osobne waluty.

BTC, BCH i BSV to osobne sieci z osobnymi cenami. Ich adresy wyglądają podobnie, więc uważaj: na adres BSV wysyłaj tylko BSV. Pieniądze wysłane w niewłaściwej sieci łatwo stracić.

3Sat

Drobne bitcoina, tak jak grosz dla złotego.

Sat to skrót od satoshi. To najmniejsza jednostka bitcoina; mniejszej kwoty nie ma.

1 BSV=100 000 000 sat

Małe kwoty liczymy w sat, bo prościej powiedzieć 500 sat niż 0,000005 BSV.

Przykład z okrągłą liczbą: gdyby 1 BSV był wart 50 dolarów amerykańskich
Sat	BSV	Wartość
1 sat	0,00000001	0,0000005 USD
500 sat	0,000005	0,00025 USD
100 000 sat	0,001	0,05 USD
100 000 000 sat	1	50 USD

Kurs stale się zmienia; powyższa tabela to tylko przykład. Stosunek sat do BSV nigdy się nie zmienia.

4Portfel

Program, który bezpiecznie przechowuje twój klucz i za jego pomocą płaci w twoim imieniu.

Portfel pokazuje twoje saldo, daje ci adres, na który możesz otrzymywać pieniądze, i wysyła twoje płatności. Może być wbudowany w stronę internetową, być aplikacją w telefonie albo małym osobnym urządzeniem.

Pieniądze tak naprawdę nie są w portfelu. Księga zapisuje, ile należy do każdego adresu. Portfel przechowuje klucz, który pozwala ci wydać te pieniądze. Dopóki więc masz swój klucz, możesz odtworzyć portfel w dowolnym czasie i miejscu.

Możesz mieć tyle portfeli, ile chcesz.

Tak jak możesz mieć kilka zwykłych portfeli, możesz mieć dowolnie wiele portfeli BSV: jeden w telefonie, drugi na stronie internetowej. Każdy portfel ma własny klucz i własny adres i są od siebie niezależne. Między swoimi portfelami możesz przesyłać pieniądze tak samo jak komukolwiek innemu.

5Adres

Tutaj otrzymujesz pieniądze. To coś jak numer konta bankowego.

Adres to ciąg liter i cyfr, zwykle zaczynający się od 1. To na przykład jest pierwszy w historii adres bitcoin, z 2009 roku:

Przykład1A1zP1eP5QGefi2DMPTfTL5SLmv7DivfNa

Możesz go bezpiecznie podać każdemu. Adres pozwala tylko wysłać ci pieniądze, a nie je zabrać.
Nie przepisuj go, kopiuj. Jeden błędny znak to już problem. Użyj przycisku Kopiuj albo kodu QR.
Adres jest publiczny. Każdy, kto go zna, może sprawdzić w księdze, ile na niego wpłynęło i ile z niego wyszło.

To tylko przykład, jak wygląda adres. Nic na niego nie wysyłaj.

Czasem adres nie jest nawet potrzebny: HandCash

HandCash to popularny portfel BSV na telefon. Każdy wybiera tam krótką nazwę zaczynającą się od znaku dolara, na przykład $annakowalska. Aby komuś wysłać pieniądze, wystarczy wpisać tę nazwę; nie trzeba kopiować długiego adresu.

W tle dzieje się to samo: portfel wyszukuje adres należący do nazwy i tam trafia transakcja. Nazwa po prostu ułatwia życie, tak jak w telefonie szukasz imienia, a nie numeru.

$annakowalska to tylko zmyślony przykład. Aby korzystać z HandCash, musisz zarejestrować się w aplikacji. handcash.io (po angielsku)

6Klucz

Tajne hasło twojego portfela. Kto ma klucz, ten jest właścicielem pieniędzy.

Klucz (pełna nazwa: klucz prywatny) to długa, losowa, tajna liczba. Portfel podpisuje nim twoje płatności. Twój adres powstaje z klucza, ale nie odwrotnie: nikt nie może wyliczyć klucza z adresu.

🔑Klucztajny, tylko twój

📬Adrespubliczny, można go udostępniać

Portfel może pokazać klucz w różnych formach: jako jeden długi ciąg znaków albo jako 12 prostych słów. Obie formy robią to samo i obie obowiązują te same zasady.

Trzy zasady

Nigdy nie dawaj go nikomu innemu. Kto ma twój klucz, może zabrać twoje pieniądze. Prawdziwa obsługa klienta nigdy nie prosi o klucz.
Zrób kopię zapasową. Jeśli klucz przepadnie, przepadną też pieniądze. Nie ma przycisku „Nie pamiętam hasła” ani nikogo, kto mógłby go przywrócić.
Nie trzymaj go tam, gdzie inni mogą go zobaczyć. Nie wysyłaj go mailem ani na czacie i nie wrzucaj jego zdjęcia do chmury.

7Transakcja

Jedna płatność: podpisana wiadomość, że tyle a tyle pieniędzy idzie stąd tam.

Gdy płacisz, portfel pisze krótką wiadomość, podpisuje ją twoim kluczem i wysyła do sieci. Sieć sprawdza, czy podpis jest ważny i czy naprawdę masz tyle pieniędzy.

1PodpisPortfel podpisuje płatność twoim kluczem.
2SiećPłatność praktycznie natychmiast dociera do odbiorcy. Płatność jest zrobiona.
3BlokPóźniej, średnio w ciągu 10 minut, trafia też do księgi.
4OstatecznieZostaje tam na zawsze i każdy może ją sprawdzić.

Każda transakcja ma identyfikator. To 64-znakowy kod, w skrócie txid. Dzięki niemu możesz odszukać płatność.
Potwierdzenie oznacza, że transakcja została umieszczona w bloku. Każdy nowy blok dodaje kolejne potwierdzenie.
Nie da się jej cofnąć. Nie ma banku, który mógłby ją odwołać. Zawsze sprawdź adres i kwotę przed wysłaniem.

8Opłata

Kilka sat, które sieć dostaje za zapisanie twojej płatności.

Każda transakcja ma opłatę. Trafia ona do komputerów, które prowadzą księgę; nazywa się je górnikami. Opłata nie zależy od kwoty, tylko od tego, ile miejsca transakcja zajmuje w księdze.

W BSV zwykły przelew kosztuje zazwyczaj od 1 do kilkudziesięciu sat. To ułamek grosza, dlatego możesz tu zapłacić za coś nawet 50 sat.

9Blockchain

Publiczna księga bitcoina: jest w niej każda płatność i nie da się jej przepisać.

Transakcje są zbierane w paczki zwane blokami. Nowy blok powstaje średnio co 10 minut. Każdy blok zawiera odcisk poprzedniego, więc tworzą łańcuch: gdyby ktoś przepisał stary blok, każdy blok po nim by się zepsuł, a wszyscy by to zauważyli.

Istnieje w wielu kopiach. Wiele komputerów na całym świecie przechowuje i sprawdza tę samą księgę.
Prowadzą ją górnicy. Umieszczają transakcje w blokach. Za swoją pracę dostają opłaty i nagrodę za każdy nowy blok.
Publiczna, ale bez nazwisk. Księga zawiera adresy i kwoty, a nie nazwiska. To nie jest pełna anonimowość: jeśli ktoś wie, że adres jest twój, widzi też jego aktywność.

10WhatsOnChain

Strona, na której każdy może zajrzeć do księgi BSV.

WhatsOnChain to tak zwany eksplorator bloków. Wpisujesz adres albo identyfikator transakcji, a on pokazuje, co księga o nich wie. Rejestracja nie jest potrzebna.

Dla transakcji: kiedy się odbyła, skąd i dokąd poszła, kwota i opłata oraz ile ma potwierdzeń.
Dla adresu: ile pieniędzy jest na nim teraz i jakie płatności na niego wpłynęły lub z niego wyszły.

Dlatego mówimy, że w bitcoinie nie musisz niczego brać na wiarę: możesz sprawdzić sam.

whatsonchain.com (po angielsku)

11Kopia zapasowa i odtworzenie klucza

Dzięki zapisanemu kluczowi odzyskasz portfel w dowolnej chwili, na dowolnym urządzeniu.

Klucz portfela wbudowanego w stronę internetową jest przechowywany w twojej przeglądarce. Jeśli wyczyścisz dane przeglądarki, zmienisz telefon albo użyjesz innej przeglądarki, klucza tam nie będzie. Dlatego potrzebujesz kopii zapasowej.

Jak zrobić kopię zapasową

Otwórz portfel i znajdź opcję pokazania klucza.
Zapisz go na kartce dokładnie, znak po znaku. Albo zapisz go w pliku i trzymaj tam, gdzie tylko ty masz dostęp.
Sprawdź jeszcze raz, czy zapisałeś go poprawnie.
Przechowuj go w bezpiecznym miejscu. Przy większych kwotach trzymaj dwie kopie w dwóch różnych miejscach.

Jak go odtworzyć

Otwórz portfel na nowym urządzeniu lub w nowej przeglądarce.
Wybierz odtwarzanie i wpisz zapisany klucz.
Pojawi się ten sam adres i to samo saldo, bo pieniądze cały czas były w księdze.

Wpisuj klucz tylko tam, gdzie ufasz portfelowi.

Przy odtwarzaniu sam, z własnej woli, wpisujesz klucz w portfelu, którego chcesz używać. Jeśli strona, e-mail lub wiadomość nagle cię o niego prosi, może to być oszustwo. Zachowaj szczególną ostrożność przy dużych kwotach.

12Bezpieczeństwo

Sam dbasz o swoje pieniądze. To wolność, ale i odpowiedzialność.

Nie dawaj nikomu swojego klucza. Ani znajomemu, ani „obsłudze klienta”. Wpisuj go na stronie tylko wtedy, gdy chcesz tam odtworzyć portfel i ufasz tej stronie.
Zacznij od małych kwot. Ucz się i ćwicz na kilku sat, zanim zaczniesz przesyłać większe kwoty.
Sprawdź przed wysłaniem. Czy adres jest dobry? Czy kwota się zgadza? Czy BSV idzie na adres BSV? Przelewu nie da się cofnąć.
Przy większych kwotach najpierw wyślij próbę. Wyślij trochę i sprawdź, czy dotarło.
Nie wierz w szybkie wzbogacenie. Kto obiecuje gwarantowane zyski albo podwojenie pieniędzy, jest oszustem.
Cena rośnie i spada. Wartość BSV w twojej walucie może się mocno zmienić w krótkim czasie, także w dół. Trzymaj w nim tylko tyle, ile możesz stracić.

13Do czego jeszcze się przydaje?

Do znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać: gdy płatność jest prawie darmowa i natychmiastowa, możliwe stają się nowe rzeczy.

Kartą nie zapłacisz jednego grosza, bo opłata kosztowałaby więcej niż sama kwota. W BSV możesz. Płatność kosztuje ułamek grosza, dociera praktycznie natychmiast, a sieć radzi sobie z ogromnym ruchem. To nie tylko tańsze przesyłanie pieniędzy, ale cały wachlarz możliwości, które wcześniej po prostu się nie opłacały.

Mikropłatności w internecieKilka sat za artykuł, film albo piosenkę. Płacisz tylko za to, z czego naprawdę korzystasz, bez abonamentu i bez rejestracji.

Napiwki dla twórcówSpodobał ci się wpis, obrazek, piosenka? Jednym dotknięciem możesz wysłać kilka sat i całość trafi do twórcy.

Przelewy w dowolne miejsce na świecieZa granicę równie szybko i tanio jak do sąsiada. Bez dni roboczych, bez weekendów, bez opłat za przewalutowanie w sieci.

Kilka sat zamiast reklamStrona może prosić o kilka sat za swoje treści zamiast reklam i zbierania danych. Ty decydujesz, ile jest to dla ciebie warte.

Gry i nagrodyPrzedmioty w grach, nagrody i punkty, które naprawdę należą do ciebie i mają realną wartość.

Bilety, kupony, punkty lojalnościoweBilet, bon albo karta lojalnościowa, których nie da się podrobić i które można natychmiast przekazać z telefonu.

Dowody i znaczniki czasuOdcisk dokumentu lub zdjęcia można zapisać w księdze. Później możesz każdemu udowodnić, że wtedy istniał i od tamtej pory się nie zmienił.

Identyfikowalne towaryDrogę produktu z fabryki do sklepu można zapisywać krok po kroku i nikt nie może jej potem przepisać.

Maszyny, które płacą sobie nawzajemStacja ładowania, parkometr albo czujnik mogą rozliczać się co sekundę kilkoma sat, bez udziału człowieka.

Trwałe daneTekst i dane można zapisać w transakcji. Gdy już tam są, nie da się ich po cichu usunąć ani sfałszować.

Część z tego działa już dziś; inne to wciąż możliwości, na które technologia jest gotowa.

14Najczęstsze pytania

Skąd wziąć BSV?

Ktoś może je wysłać na twój adres. Większe kwoty można kupić na giełdzie kryptowalut za lokalną walutę.

Czy muszę się rejestrować albo mieć konto w banku?

Do portfela nie. Założenie portfela nie wymaga imienia i nazwiska, adresu e-mail ani konta w banku. Giełdy wymagają rejestracji, jeśli kupujesz lub sprzedajesz BSV za zwykłe pieniądze.

Co, jeśli zgubię klucz?

Jeśli nie masz kopii zapasowej, te pieniądze przepadły. Nikt nie może ich oddać, bo nikt poza tobą nie miał klucza. Dlatego potrzebujesz kopii zapasowej.

Czy mogę odzyskać to, co wysłałem na zły adres?

Nie przez sieć. Odesłać może to tylko właściciel tamtego adresu. Jeśli adres nie należy do nikogo, pieniądze przepadły.

Ile trwa, zanim dotrze?

Praktycznie natychmiast. Portfel odbiorcy pokazuje pieniądze w ciągu sekundy lub dwóch i w praktyce płatność jest zakończona. Nie musisz na nic czekać.

W tle transakcja trafia później także do bloku, średnio w ciągu 10 minut. To ostateczny zapis w księdze, ale przy codziennych płatnościach nie musisz na niego czekać.

Czy bitcoin jest anonimowy?

Nie do końca. W księdze nie ma nazwisk, ale aktywność każdego adresu jest publiczna. Jeśli wyjdzie na jaw, że dany adres jest twój, widać też powiązane z nim płatności.

Czy BSV to to samo co BTC?

Nie. Mają wspólną przeszłość, ale od 2017 roku poszły osobnymi drogami i dziś są osobnymi walutami z osobnymi sieciami i cenami. Nie możesz wydać BTC jako BSV ani odwrotnie.

Kto wymyślił bitcoina?

Ktoś, kto pisał pod nazwiskiem Satoshi Nakamoto. Kim jest, wciąż nie wiemy. Craig Wright, były zwolennik BSV, twierdził, że to on jest Satoshim, ale w 2024 roku sąd w Londynie orzekł, że nim nie jest.

Co to jest kopanie?

Prowadzenie księgi. Komputery górników zbierają transakcje w bloki. Aby blok był ważny, trzeba wykonać dużo pracy obliczeniowej, dlatego tak trudno go później sfałszować. Za tę pracę należą się opłaty i nagroda za każdy nowy blok.

Czy muszę płacić od tego podatek?

Zyski z kryptowalut mogą podlegać opodatkowaniu, zależnie od kraju, w którym mieszkasz. Przy większych kwotach zapytaj doradcę podatkowego. Ta strona nie udziela porad podatkowych.

Czy warto w to inwestować?

Ta strona nie udziela porad inwestycyjnych. Pokazuje, jak BSV działa jako środek płatniczy. Jego cena mocno się waha.

15Słowniczek

Adres: Miejsce, na które można wysłać pieniądze. Publiczny, można go udostępniać.
Saldo: Ile pieniędzy należy w tej chwili do twojego portfela.
Blok: Paczka transakcji. Powstaje średnio co 10 minut.
Blockchain: Ciąg połączonych ze sobą bloków, czyli publiczna księga.
BSV: Krótki symbol Bitcoin SV, tak jak PLN dla polskiego złotego.
Potwierdzenie: Pokazuje, że transakcja została umieszczona w bloku.
Opłata: Kilka sat, które górnik dostaje za zapisanie transakcji.
HandCash: Portfel BSV na telefon, w którym zamiast długiego adresu możesz wysyłać na nazwę zaczynającą się od $.
Klucz: Klucz prywatny: sekret portfela. Kto go ma, może wydać pieniądze.
Górnik: Ktoś, kto prowadzi księgę: umieszcza transakcje w blokach i dostaje za to opłaty.
Kod QR: Kwadratowy wzór, z którego aparat telefonu odczytuje adres. Nie trzeba nic wpisywać.
Sat: Satoshi: najmniejsza jednostka bitcoina. 100 000 000 sat = 1 BSV.
Transakcja: Jedna płatność w księdze.
Txid: 64-znakowy identyfikator transakcji.
Portfel: Program, który przechowuje klucz, pokazuje saldo i płaci.
WhatsOnChain: Strona, na której można przeglądać księgę BSV.